Ελλάδα και παγκόσμιο πλυντήριο

ΞΕΠΛΥΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ



Καταμεσής του περασμένου καλοκαιριού, ο κατάστικτος από σεξουαλικά σκάνδαλα Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι ξεσήκωσε τους πάντες, όχι με κάποιο από τα πολύκροτα πάρτι του αλλά με μια πρόταση οικονομικής φύσης, την οποία μάλιστα τη διαφήμισε ως επαναστατική.
Κάλεσε τους Ιταλούς επιχειρηματίες που έχουν βγάλει χρηματικά ποσά -με όλους τους τρόπους- κυρίως σε μη ευρωπαϊκές χώρες, να τα επιστρέψουν και να τα νομιμοποιήσουν με φόρο μόλις 5%.

Ο υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησής του Τζούλιο Τρεμόντι διακήρυξε το μέτρο υπό τον τίτλο «φορολογική ασπίδα». Προέβλεπε ότι με αυτό το μέτρο η ιταλική οικονομία θα ελάμβανε ένα πρόσκαιρο παυσίπονο για την οικονομική κρίση της τάξης των 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πολλοί ήταν αυτοί που αντέδρασαν. Ανάμεσά τους και ο πρώην εισαγγελέας Αντόνιο ντι Πιέτρο, που μίλησε για την εξασφάλιση της ηθικής παρθενίας όλων όσοι είχαν βγάλει παρανόμως χρήματα.

Στην Ελλάδα, το οργανωμένο έγκλημα χρειάζεται το ξέπλυμα μαύρου χρήματος όπως ο πνευμονοπαθής τη συσκευή οξυγόνου. Απλωμένο το ξέπλυμα, από άκρου εις άκρον στη χώρα μας, κατορθώνει, σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς που παρακολουθούν αυτό το φαινόμενο, να προσδίδει στην Ελλάδα χαρακτηριστικά που έχουν οικονομίες άλλων χωρών, όπως η Χιλή, η Κόστα Ρίκα, ο Μαυρίκιος και άλλες που δεν φημίζονται για τα απολύτως διαφανή χρηματοπιστωτικά τους συστήματα. Ο παγκόσμιος φορέας για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος FATF (Financial Action Task Force on Money Laundering), μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τη Διεθνή Διαφάνεια και τον ΟΟΣΑ, ακούνε τη λέξη Ελλάδα και στο μυαλό τους έρχεται η εικόνα ενός τεράστιου πλυντηρίου χρήματος. Είναι, ίσως, η μοναδική χώρα στον κόσμο που έχει τουλάχιστον 15.000 χιλιόμετρα ακτές και τα ποσά που ξεπλύθηκαν, μόνο το 2008, ενδέχεται να ξεπερνούν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, μια μεγάλη νομική εταιρεία, η McLean ειδικεύεται σε θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Είναι η διεθνής επίσημη ονομασία της δουλειάς που κάνει ένα καλό πλυντήριο, του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος. Το 1992, ο ιδρυτής της εταιρείας, J.D. Mclean, είχε γράψει ένα άρθρο, όπου ανέλυε τον χρυσό κανόνα του συστήματος. Το βρίσκουμε στο βιβλίο του William C. Gilmore «Βρόμικο Χρήμα», (εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1999):

«Από τη σκοπιά του, αυτός που εγκληματεί δεν έχει νόημα να αποκομίζει μεγάλα κέρδη από εγκληματικές δραστηριότητες, αν αυτά τα κέρδη δεν μπορούν να αξιοποιηθούν. Η αξιοποίηση αυτών των εσόδων δεν είναι τόσο απλή όσο ακούγεται. Παρ' όλο που ένα ποσοστό των εσόδων από εγκληματικές πράξεις θα κρατηθεί υπό τη μορφή κεφαλαίου για περαιτέρω εγκληματικές επιχειρήσεις, ο έξυπνος εγκληματίας θα επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τα υπόλοιπα για άλλους σκοπούς. Αν αυτό γίνει χωρίς να διατρέξει έναν απαράδεκτο κίνδυνο να τον εντοπίσουν, τα χρήματα που αντιπροσωπεύουν τα έσοδα από τη διάπραξη του αρχικού εγκλήματος πρέπει να ξεπλυθούν, δηλαδή να πάρουν μία μορφή στην οποίαν θα φαίνεται ότι έχουν απόλυτα αξιοσέβαστη προέλευση».

Οι συνταρακτικές γεωπολιτικές αλλαγές της τελευταίας εικοσαετίας, η κατάληψη κρατικών θέσεων εξουσίας από διεφθαρμένα στελέχη πρώην μυστικών υπηρεσιών και οι διασυνδέσεις τους με αρχηγικά στελέχη μαφιόζικων ομάδων σε χώρες που κάποτε ήταν κομμουνιστικές και τώρα ανήκουν στη διευρυμένη Ευρώπη, ήταν μερικοί από τους παράγοντες της ισχυροποίησης του οργανωμένου εγκλήματος στα Βαλκάνια, περιοχή όπου η Ελλάδα φιλοδοξεί να διαδραματίσει ισχυρό ρόλο. «Δεν έφταιγε η κατάρρευση του κομμουνισμού από μόνη της, έφταιγε ότι συνέβη με την παράλληλη παγκοσμιοποίηση της οικονομίας», έχει πει σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο Μίσα Γκλένι, μελετητής του οργανωμένου εγκλήματος στα Βαλκάνια και συγγραφέας του βιβλίου «McMafia, έγκλημα χωρίς σύνορα» (εκδ. Πάπυρος). Αναφέρει, δε, στο βιβλίο του: «Δεδομένου ότι η παραοικονομία έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη δύναμη στον κόσμο μας, αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι καταβάλλουμε τόσο μικρή προσπάθεια για τη συστηματική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί και του πώς συνδέεται με τη νόμιμη οικονομία. Αυτός ο σκοτεινός κόσμος δεν είναι διαφορετικός από εκείνον που λειτουργεί στο φως, ο οποίος συχνά είναι πολύ πιο αδιαφανής απ' όσο κανείς θα υποπτευόταν ή θα επιθυμούσε. Τόσο στις τραπεζικές συναλλαγές όσο και στις συναλλαγές εμπορευμάτων, το έγκλημα δρα πολύ πιο κοντά μας από όσο νομίζουμε».


Ανέλεγκτο το βρώμικο χρήμα
Σαν άγριο ζώο που το έχει σκάσει από το τσίρκο της ελληνικής οικονομίας και τρέχει αλαφιασμένο στους δρόμους του οργανωμένου εγκλήματος και των αποδιοργανωμένων ή αδύναμων ελεγκτικών μηχανισμών, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος στην Ελλάδα δεν προβλέπεται να ελεγχθεί -λένε οι ειδικοί- αν δεν αλλάξουν εκ βάθρων οι δομές των σημερινών υπηρεσιών.
Αυτών που πρέπει να κινηθούν σε δύσκολες και στενούς ατραπούς μεταξύ τραπεζών, γραφειοκρατίας, έλλειψης προσωπικού, υπηρεσιακών αστοχιών και εν τέλει πολιτικών αδεξιοτήτων και προσωπικών επιδιώξεων. Real estate (αγορά ακινήτων), χρηματιστήριο, καζίνα, ηλεκτρονικός τζόγος, κερδισμένα δελτία από τα παιχνίδια του ΟΠΑΠ είναι τα συνηθέστερα απορρυπαντικά των κυκλωμάτων που ξεπλένουν χρήματα από παράνομες δραστηριότητες. Και καθώς διεθνείς οργανισμοί αναφέρουν ότι η Ελλάδα βαδίζει κατ' ευθείαν σε μία από τις υψηλότερες θέσεις στις χώρες που προσφέρουν άπλετο χώρο για ξέπλυμα, στα τέλη του περασμένου Ιουνίου ένας αριθμός τάραξε όλες τις ελληνικές υπηρεσίες. Ούτε λίγο - ούτε πολύ, η έκθεση του ΟΟΣΑ ανέφερε ότι στην Ελλάδα ξεπλύθηκαν κατά το 2008 ποσά που ξεπερνούσαν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Μόλις πριν από δύο χρόνια είχε ξεπλυθεί μόνο 1,6 δισεκατομμύριο. Με αυτό το ρυθμό αύξησης, η χώρα μας κατατάσσεται σε λίστα με τις λιγότερο διαφανείς χώρες παγκοσμίως στον τομέα της διακίνησης μεγάλων χρηματικών ποσών ύποπτης προέλευσης.

Οι εκθέσεις των διεθνών οργανισμών που παρακολουθούν τους δείκτες ξεπλύματος στις εθνικές οικονομίες, καταγράφουν με διάφορες διαδικασίες και εργαλεία τους παράνομους τομείς από τους οποίους προέρχονται τα υπό... ξέπλυμα ποσά. Οσον αφορά την Ελλάδα, οι εκθέσεις αναφέρουν ότι οι παράνομες δραστηριότητες που τροφοδοτούν τα πλυντήρια είναι: διακίνηση μεταναστών, trafficking γυναικών από χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ναρκωτικά, όπλα, σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, λαθρεμπόριο τσιγάρων, τυχερά παιχνίδια, ηλεκτρονικά και συμβατικά.

Οπως είναι γνωστό, μετά την υπόθεση των ομολόγων και το συνακόλουθο ξέπλυμα, τον Ιούλιο του 2008, απομακρύνθηκε από τη θέση του προέδρου της Επιτροπής Καταπολέμησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και Καταπολέμησης της Τρομοκρατίας ο επίτιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Γ. Ζορμπάς. Μετά τη ψήφιση του νόμου 3691/2008, με τον οποίο αναβαθμιζόταν η επιτροπή, τη θέση του προέδρου της ανέλαβε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Στέλιος Γκρόζος. Η επιτροπή συνέταξε την έκθεσή της για το 2008 με την οποία ουσιαστικά ομολογεί την αντικειμενική της αδυναμία να αντεπεξέλθει στα καθήκοντά της. Μόνο το 2008 η επιτροπή δέχτηκε 1.952 καταγγελίες. Το 2007 δέχτηκε 900 αναφορές, από τις οποίες κατόρθωσε να ερευνήσει περίπου 300. Στη συγκεκριμένη επιτροπή θα έπρεπε να υπηρετούν περίπου 50 στελέχη από διάφορες υπηρεσίες, της ΕΛ.ΑΣ., του υπουργείου Οικονομίας, της ΥπΕΕ και άλλων. Σήμερα υπηρετούν μόλις 18 άνθρωποι.

Ομως, σύμφωνα με την έρευνα της «Ε», το γεγονός της δυσλειτουργίας της επιτροπής δεν οφείλεται μόνο στο ελλιπές προσωπικό αλλά σε μια σειρά από παράγοντες που επιβάλλουν ευρύτερες αλλαγές. Κάθε υπάλληλος αμείβεται με ειδικό επίδομα για τη συμμετοχή του στην επιτροπή. Οπως είναι αναμενόμενο, η θέση του μέλους της επιτροπής, καθώς είναι πάρεργο με επιπλέον επιμίσθιο, αποτελεί σε κάποιες περιπτώσεις προνομιακή μεταχείριση. Κάποιοι μιλούν ακόμα και για «κομματικά διαπιστευτήρια» με τα οποία κάποια μέλη έλαβαν θέσεις στην επιτροπή από την προηγούμενη κυβέρνηση. Επίσης ένα μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν στις σχέσεις τους με τις τράπεζες τα μέλη της επιτροπής έχει σχέση με το γεγονός ότι οι τράπεζες δεν αξιολογούν -σύμφωνα με τις μέχρι τώρα διατάξεις- τις ύποπτες προελεύσεις χρημάτων.

Τράπεζες και επιτροπή

Σημειώνεται ότι η τράπεζα είναι υποχρεωμένη να ενημερώσει την επιτροπή για ποσά συναλλαγών που ξεπερνούν τις 15.000 ευρώ . Ακόμα και αν ο ενδιαφερόμενος είναι σε θέση να αποδείξει επί τόπου τη νόμιμη προέλευση του ποσού, η τράπεζα δεν υποχρεούται να ζητήσει τα ανάλογα έγγραφα και παραπέμπει την υπόθεση στην επιτροπή. Αυτό κρίνεται και ως ο βασικότερος λόγος που δημιουργεί τον τεράστιο όγκο εργασίας. Επίσης, ένα μεγάλο θέμα που αντιμετωπίζουν τα μέλη της επιτροπής σχετίζεται με τη λογική στην οποία εδράζεται η διαδικασία ελέγχου: Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες, ίσως η μοναδική ευρωπαϊκή, που αν κάποιος είναι ύποπτος για διακίνηση ποσών που προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες με σκοπό το ξέπλυμα, δεν θεωρείται ο ίδιος υπεύθυνος να αποδείξει τη νομιμότητα της προέλευσης αλλά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Που σημαίνει, όταν αν αυτοί αδυνατούν, το ξέπλυμα πάει... σύννεφο.

Αλήθεια είναι, επίσης, ότι στις αρχές του 2008 και ενώ την επικαιρότητα την είχαν απασχολήσει έντονα η υπόθεση μεταφοράς 5 εκατ. ευρώ από εκδότη κυριακάτικης εφημερίδας αλλά και τα τεράστια ποσά που είχαν διακινήσει μεταξύ τους ορισμένοι εκ των συλληφθέντων για τη λεγόμενη «μαφία των Ζωνιανών», ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Ν. Γκαργκάνας αύξησε από 8,8 εκατ. ευρώ σε 20 εκατ. ευρώ το ανώτατο όριο ποινής που επιβάλλεται, υπό τη μορφή άτοκης κατάθεσης στην ΤτΕ, σε τράπεζες που δεν εφαρμόζουν πλήρως ή εφαρμόζουν πλημμελώς τις διατάξεις που ορίζουν τις υποχρεώσεις τους για την πρόληψη του ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Ούτως ή άλλως, οι τράπεζες ήρθαν σε δυσκολότερη θέση μετά την ψήφιση τον Αύγουστο του 2008 του ν. 3691/2008 στον οποίον η Ελλάδα υποχρεώθηκε να συμπεριλάβει διατάξεις ανάλογων ευρωπαϊκών νομοθεσιών. Μία από αυτές τις διατάξεις υποχρεώνει τις τράπεζες να αναγνωρίζουν τον πραγματικό ιδιοκτήτη μιας offshore εταιρείας και να μη μένουν μόνο στην επαφή με τον εκπρόσωπό τους που κάνει τη συναλλαγή. Ακόμα και αν ως πραγματικός ιδιοκτήτης φέρεται να είναι άλλη offshore, οι τράπεζες πρέπει να φτάσουν σε φυσικό πρόσωπο, να το καταγράψουν και να το αναφέρουν σε κάθε έλεγχο του λογαριασμού. Σύμφωνα με το νέο νόμο για το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος, υποχρεωμένα να ενημερώνουν τις Αρχές για ύποπτης προέλευσης ποσά είναι και τα εννέα καζίνα της Ελλάδας, δικηγορικά γραφεία, συμβολαιογραφικά γραφεία, ενεχυροδανειστήρια. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από τις συγκεκριμένες πηγές και από την ψήφιση του νόμου και έπειτα -το καλοκαίρι του 2008- δεν έχουν γίνει περισσότερες από έξι αναφορές.

Στα σχέδια αναδιάθρωσης των μηχανισμών που ελέγχουν και διώκουν την κυκλοφορία του βρώμικου χρήματος, τα οποία εκπονεί η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, βρίσκεται ηδημιουργία μιας μεγάλης και πολυπληθούς Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού και Οικονομικού Εγκλήματος, στην οποία το ξέπλυμα μαύρου χρήματος θα έχει πρωτεύουσα σημασία.

Τα 8 προγράμματα του... πλυντηρίου
Ενα σύγχρονο πλυντήριο έχει τουλάχιστον πέντε - έξι διαφορετικά προγράμματα πλύσης.
Και φυσικά, διαφορετικά στάδια με το οποία κλιμακωτά ολοκληρώνεται το ξεβρώμισμα. Ολα, όμως, τελειώνουν με τον ίδιο ταχύτατο στροβιλισμό των ρούχων, που αν προσπαθήσει κάποιος να τον παρακολουθήσει, παθαίνει ναυτία. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Οι αρχές, σε όλο τον κόσμο, μπορούν να το παρακολουθήσουν, αν έχουν λάβει τα κατάλληλα μέτρα, στα πρώτα του στάδια. Προς το τέλος, ουδείς μπορεί να καταγράψει έστω και οπτικά τους ρυθμούς κυκλοφορίας του χρήματος.

Πορνεία, ναρκωτικά, όπλα, διακίνηση προσώπων, λαθρεμπόριο καυσίμων, λαθρεμπόριο τσιγάρων, πυρηνικά απόβλητα, βιομηχανία πιστών αντιγράφων επώνυμων προϊόντων είναι οι πιο πολύτιμες πηγές παραγωγής μαύρου χρήματος. Οπως τονίζουν πηγές που ασχολούνται με τη συλλογή πληροφοριών για τις οργανωμένες ομάδες που συγκεντρώνουν βρώμικο χρήμα στην Ελλάδα, «το σύστημα είναι τόσο απλωμένο, που αυτό που μας λένε οι ξένοι "follow the money" -ακολούθησε το χρήμα- αν θέλεις να εξαρθρώσεις μια εγκληματική ομάδα, μοιάζει ένα από τα πιο πετυχημένα ανέκδοτα. Κανείς μας δεν είναι σε θέση να φανταστεί ότι την ώρα που αγοράζει π.χ. μια μαϊμού τσάντα louis vuitton, πίνοντας καφέ, π.χ. στην πλατεία της Γλυφάδας, τα 15 ευρώ που θα δώσει θα διαμοιραστούν και ένα ποσοστό θα καταλήξει στον τραπεζικό λογαριασμό μιας Χ ή Ψ εταιρείας offshore σε κάποιο νησί του Ειρηνικού.

Τι σημαίνει, όμως, ξέπλυμα μαύρου χρήματος; Η τυπική απάντηση ορίζει: «Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες». Τα στάδια ξεπλύματος του μαύρου χρήματος, όπως φαίνονται και σε ανάλογο σχεδιάγραμμα, είναι τα ακόλουθα:

1 Συγκέντρωση του παράνομου χρήματος. Π.χ. Οι εισπράξεις από την πώληση δύο κιλών κοκαΐνης από οργανωμένη ομάδα. Τα χρήματα συγκεντρώνονται από τον ταμία της ομάδας και καταλήγουν στα χέρια του διαχειριστή.

2 Κατάθεση. Τα ποσά κατατίθενται σε προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Είναι το πρώτο και σημαντικό βήμα για την είσοδο του μαύρου χρήματος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

3 Διαχωρισμός των ποσών και μεταφορά κάποιων εξ αυτών σε εταιρικό τραπεζικό λογαριασμό.

4 Μεταφορά των ποσών σε τράπεζα ή τράπεζες σε μέρη που χαρακτηρίζονται ως φορολογικοί παράδεισοι όπου εδρεύουν ανύπαρκτες, offshore εταιρείες, οι οποίες, όμως έχουν λογαριασμό στις εκεί τράπεζες.

5 Μεταφορά των ποσών στους λογαριασμούς των offshore εταιρειών.

6 Η offshore μεταφέρει χρήματα εν είδει πληρωμής ή δανεισμού, συνήθως με εικονικά τιμολόγια, στην αρχική εταιρεία.

7 Η διαδικασία ολοκληρώνεται καθώς φαίνεται ότι η offshore πλήρωσε νομίμως τις υπηρεσίες της πρώτης. Ο δρόμος για την νόμιμη κυκλοφορία του πεντακάθαρου πλέον χρήματος είναι ανοικτός.

8 Ενα μέρος των ποσών αυτών ξαναγυρίζει στην παράνομη αγορά, αφού επενδύεται για να συνεχιστούν οι εγκληματικές δραστηριότητες.

«Θα φτιάξω κι άλλη εταιρεία για μπουγάδα»
Μία από τις υποθέσεις που αποκάλυψε περίτρανα τη διασύνδεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος με ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος, το περασμένο καλοκαίρι, ήταν οι συλλήψεις για την απαγωγή του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου και της ομάδας της οποίας, η σχετική δικογραφία φέρει ως συντονιστή τον Παναγιώτη Βλαστό.
Δεν είναι τυχαίο ότι η αρχή του τέλους για τη συγκεκριμένη ομάδα έγινε, μόλις πέντε ημέρες μετά την καταβολή των λύτρων, στις 25 Ιανουαρίου, όταν ο εμπλεκόμενος επιχειρηματίας Γ. Τρομπούκης αναζήτησε τρόπο να ξεπλύνει μέρος του ποσού.

Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος που προέρχεται από υποκλοπή της ΕΥΠ, όπως δημοσιεύτηκε στην «Ε» στις 10 Ιουλίου 2009, και πραγματεύεται σχεδιαζόμενο ξέπλυμα μέσω νέας εταιρείας που θα έφτιαχνε ο εμπλεκόμενος επιχειρηματίας.

ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Μόλις θα 'ναι, εγώ φτιάχνω κι άλλη εταιρεία τώρα.

ΒΛΑΣΤΟΣ: Μπράβο.

ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Θα λέει «Γιώργος Τρομπούκης», είναι καθαρή, να μπει ο αδερφός μου που είναι καθαρός αυτός... από εδώ θα φύγει η αδελφή μου, κι όλοι, και θα μείνω μόνο εγώ... λοιπόν, εγώ βάζω τώρα την κόρη μου... την Αθηνά...

ΒΛΑΣΤΟΣ: Για να κάνεις μπουγάδα, εκεί θα κάνεις μπουγάδα.

ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Ναι, εκεί όχι, εδώ θα γίνουν οι μπουγάδες όλες... (ακατάληπτο) και να μαυριστώ εγώ, στ' αρχίδια μου, άκου, όχι μετά εγώ, αν κάνουμε μπουγάδα... για να μη λέμε ότι έχουμε λεφτά...

ΒΛΑΣΤΟΣ: Ναι.

ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Θα δηλώσω πτώχευση.

ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Αυτός την ΚΕΡΚΕΤΕΥΣ, μ' ακούς;

ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Την ΚΕΡΚΕΤΕΥΣ ξέρεις γιατί δεν μπορεί να της κάνει μπουγάδα; Γιατί είναι ο Παπαστε... μέσα με 10%...

ΒΛΑΣΤΟΣ: Το ξέρω, Βρωμού, το ξέρω...

ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Ακου να σου πω, αν δεν υπογράψει ο Παπαστε... δεν γίνεται τίποτα. Βρωμού, άκου Βρωμού, άσε να το φτιάξω όπως θέλω εγώ, μ' ακούς; Να τον κάνω εγώ να του φύγει η κλανιά, κατάλαβες τι γίνεται;

`

Στάνταρ ... ξέπλυμα μέσω ΟΠΑΠ
Ποια, όμως, είναι η τύχη υποθέσεων από τις ελάχιστες που έχουν καταλήξει στην ελληνική δικαιοσύνη, και οι οποίες βέβαια είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος;
Η πιο γνωστή υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος και που παραμένει στο στάδιο της ανάκρισης, όσον αφορά το ξέπλυμα, είναι αυτή που αποκαλύφθηκε το 2004. Προέκυψε κατά τη διάρκεια των ερευνών μετά τον εντοπισμό των 5,5 τόνων κοκαΐνης με το πλοίο «Africa Ι», για τους οποίους έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως ο Αλέξανδρος Αγγελόπουλος. Αποκαλύφθηκε, σύμφωνα με πόρισμα του τότε ΣΔΟΕ, (Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών και Οπλων) ότι ένα σημαντικό τμήμα της ΟΠΑΠ Α.Ε., τουλάχιστον κατά τη διετία 2002-2004, είχε μετατραπεί σε πλυντήριο μαύρου χρήματος αφού συνεργάτες του Αγγελόπουλου αγόραζαν κερδισμένα δελτία του ΟΠΑΠ χωρίς ποτέ να έχουν παίξει, με τα οποία έπαιρναν βεβαιώσεις κερδών από υπαλλήλους του οργανισμού, με αποτέλεσμα να νομιμοποιούν τα ύποπτης προέλευσης ποσά.

Σήμερα, όχι μόνο οι εμπλεκόμενοι υπάλληλοι του ΟΠΑΠ, όπως περιγραφόταν στο πόρισμα δεν έχουν δικαστεί, λόγω γραφειοκρατικών καθυστερήσεων, αλλά το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά με βούλευμά του (138/2009) επέστρεψε στον καταδικασθέντα Αγγελόπουλο επτά πλοία του, τα οποία είχαν κατασχεθεί με το σκεπτικό ότι επρόκειτο για προϊόντα εγκλήματος. Συνολικά, είχαν κατασχεθεί οκτώ πλοία διαφόρων εταιρειών του Αγγελόπουλου, μαζί με το «Africa Ι» που είχε εντοπιστεί στις 13 Απριλίου 2004 από τις ισπανικές αρχές σε συνεργασία με την ΥπΕΕ, αμερικανικές και βρετανικές υπηρεσίες, ανοιχτά του Γιβραλτάρ. Τα επτά τού αποδόθηκαν με το σκεπτικό ότι αποκτήθηκαν πριν από τη μεταφορά της κοκαΐνης το 2004. Στις 11 Νοεμβρίου γίνεται η δίκη του Αγγελόπουλου σε δεύτερο βαθμό, όπου αναμένεται να ζητηθεί η επιστροφή και του «Africa Ι», καθώς ένας ναυτικός που έχει συλληφθεί στην Ισπανία φέρεται να δηλώνει ότι είναι ο πλοιοκτήτης του.

Οσον αφορά το ξέπλυμα, αρκεί να αναφέρουμε ότι, όπως αναφερόταν στο πόρισμα, υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε. είχαν χορηγήσει σε συνεργάτη του Αγγελόπουλου, μόνο σε μία ημέρα και χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο, βεβαίωση κέρδους στον Αγγελόπουλο με μία αίτηση στην οποία επισυνάπτονταν... 4.130 κερδισμένα δελτία. Προέκυπταν -αναφερόταν μεταξύ των πολλών άλλων στο πόρισμα- σοβαρότατες ευθύνες για υπαλλήλους του τμήματος βεβαιώσεων κερδών. Δεν προσδιοριζόταν ακριβής αριθμός, αλλά οι πληροφορίες ανέφεραν ότι επρόκειτο για περίπου οκτώ υπαλλήλους, αλλά και για τότε διευθυντικά στελέχη της ΟΠΑΠ, τα οποία δεν έλαβαν κανένα μέτρο διασφάλισης και ελέγχου των βεβαιώσεων κερδών που εκδόθηκαν. Μάλιστα, σε μερικές καταθέσεις αναφερόταν ότι για τη διευκόλυνση των συνεργατών τού Αγγελόπουλου δίνονταν οδηγίες ακόμα και από τα γραφεία της διοίκησης.

Ο Αγγελόπουλος, σύμφωνα με το πόρισμα, από το 2002 έως το 2004 νομιμοποίησε παράνομα έσοδα περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ και περίπου άλλα τόσα νομιμοποίησε η ομάδα που δούλευε γι' αυτόν σ' ολόκληρη την Ελλάδα, μέσω της ΟΠΑΠ Α.Ε. Τα χρήματα -σύμφωνα με τις διωκτικές αρχές- προέρχονταν από εμπορία δεκάδων τόνων κοκαΐνης, τους οποίους μετέφερε με αλιευτικά σκάφη από τις ακτές της Βραζιλίας προς τις χώρες της Ευρώπης. Η νομιμοποίηση των εσόδων αυτών έγινε με την αγορά και στη συνέχεια κατάθεση στην ΟΠΑΠ Α.Ε. χιλιάδων κερδισμένων δελτίων των παιχνιδιών «ΠΑΜΕ ΣΤΟΙΧΗΜΑ», «ΠΡΟ-ΠΟ», «ΛΟΤΤΟ» κ.λπ. Υπάλληλοι του τμήματος έκδοσης βεβαιώσεων κερδών της ΟΠΑΠ Α.Ε. είχαν πει ότι δέχονταν πιέσεις από το γραφείο του πρώην προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου για την παράτυπη και αυθημερόν έκδοση βεβαιώσεων. Στο δίκτυο του ξεπλύματος συμμετείχαν, σύμφωνα με τις τότε επίσημες διαπιστώσεις, συνεργάτες του Αγγελόπουλου, υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε., ιδιοκτήτες πρακτορείων, τραπεζικοί υπάλληλοι, «επαγγελματίες» παίκτες των παιχνιδιών του οργανισμού αλλά και ασχολούμενοι με τον παράνομο τζόγο.

Παράλληλη με την προηγούμενη είναι η υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος μέσω κερδισμένων δελτίων της ΟΠΑΠ Α.Ε. στη Λάρισα, την άνοιξη του 2006. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών της πόλης απήγγειλε κατηγορίες σε μία γνωστή στην περιοχή οικογένεια. Η υπόθεση είχε αρχίσει να ερευνάται έπειτα από υποψίες που είχαν υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε. στη Θεσσαλονίκη, από τους οποίους μέλη και φίλοι της οικογένειας ζητούσαν ύποπτα συχνά βεβαιώσεις κερδών στα ίδια ονόματα. Οι υπάλληλοι ενημέρωσαν την ΥπΕΕ Θεσσαλίας και έτσι ξεκίνησαν έρευνες που κατέληξαν να συναντηθούν με παράλληλες έρευνες που έκανε η ΕΛ.ΑΣ. για το μεγαλύτερο κύκλωμα τοκογλυφίας που είχε στήσει στην περιοχή η ίδια οικογένεια. Αποδείχτηκε, λοιπόν, ότι τα μέλη της οικογένειας είχαν στήσει και μηχανισμό με πράκτορες του ΟΠΑΠ στην περιοχή, με σκοπό να παίρνουν με σακούλες κερδισμένα δελτία τα οποία περιείχαν μικροποσά που, αθροιστικά όμως, ήταν ικανά να συγκριθούν με τα ποσά που αποταμίευαν από τις τοκογλυφικές δραστηριότητες.

«Αγοράζουν με βαλίτσα - θέλουν σπίτια με ψηλό μαντρότοιχο»
Τον Οκτώβριο του 2000, έξω από αυτό το πολυτελές σπίτι στην περιοχή Πηγαδάκια της Βούλας, δολοφονήθηκε ο Σέρβος Βλαντιμίρ Μποκάν, γνωστός ως «Βάνια», με 29 σφαίρες από όπλα αγνώστων.
Ο Μίσα Γκλένι στο βιβλίο του «McMafia», κάνει αναλυτική αναφορά στις δραστηριότητές του. Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίον, χρησιμοποιώντας τις ισχυρές του διασυνδέσεις με το καθεστώς Μιλόσεβιτς, ήλεγχε το «σπάσιμο» του εμπάργκο στον εφοδιασμό με πετρελαιοειδή της χώρας, το λαθρεμπόριο τσιγάρων και πολλές άλλες παράνομες δραστηριότητες. Ο πεθερός του δολοφονημένου ήταν αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών τού τότε καθεστώτος, ενώ ο ίδιος φερόταν ως ένας από τους άριστους γνώστες του πλυντηρίου βρώμικου χρήματος στα Βαλκάνια.

Ο Δ.Ρ. είναι ένας μεσίτης με γραφείο στα νότια προάστια (τα αρχικά του δεν ανταποκρίνονται καν στην πραγματικότητα) που ειδικεύεται στις ενοικιάσεις ακριβών σπιτιών σε περιοχές του λεκανοπεδίου «που βλέπουν θάλασσα». Η απαίτηση αυτή μεταφέρεται από γραφεία που εκπροσωπούν πάμπλουτους υποψήφιους πελάτες του, οι οποίοι, όλοι τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: δεν μιλούν ελληνικά.

Σύμφωνα με την περιγραφή που μας δίνει ο άνθρωπος αυτός, οι πελάτες του στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι Ρώσοι, Σέρβοι, Αλβανοί, κυρίως από το Κόσοβο, και άλλοι Βαλκάνιοι. Οι Ρώσοι, όμως, φαίνεται πως έχουν τα μεγαλύτερα ποσά σε ζεστό χρήμα. Πληρώνουν, λέει ο μεσίτης, σχεδόν πάντα μετρητά αλλά είναι ιδιαιτέρως απαιτητικοί με τις προϋποθέσεις που πρέπει να έχει το σπίτι που αναζητούν.

Ποιες είναι αυτές;

«Να είναι άνω των 350 τετραγωνικών σε δύο ή τρεις ορόφους. Να έχει πισίνα, κατά προτίμηση εσωτερική, χωρίς οπτική επαφή με το εξωτερικό του σπιτιού, ούτε καν στον κήπο. Φυσικά να βλέπει θάλασσα και, αν είναι δυνατόν, να είναι κοντά σ' αυτήν, να μην απέχει περισσότερο από ένα - δύο χιλιόμετρα. Τέτοιες προϋποθέσεις πληρούν αρκετά υπό πώληση σπίτια σε περιοχές των νοτίων προαστίων, κυρίως όμως πιο μακριά, Σαρωνίδα, Αγία Μαρίνα, Ανάβυσσο, Σούνιο και αλλού βέβαια».

Η πιο σκληρή προϋπόθεση που θέτουν σχεδόν όλων των εθνικοτήτων οι πλούσιοι πελάτες του ανθρώπου που μας μιλά είναι ο ψηλός μαντρότοιχος, με δέντρα που να τον υπερβαίνουν τουλάχιστον για δύο ή τρία μέτρα.

Γιατί αυτές οι προϋποθέσεις;

«Μπορώ να υποθέσω αλλά δεν μπορώ να ξέρω. Αυτό που μ' ενδιαφέρει είναι η καθαρή συναλλαγή, όσον αφορά στα συμφωνημένα. Υπάρχουν τέτοια σπίτια που μπορεί να νοικιάζονται 4 ή 5 χιλιάδες ευρώ το μήνα. Δεν είναι δική μου δουλειά να ρωτήσω πού τα βρίσκει ο πελάτης...

Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιοι που αναζητούν να αγοράσουν ένα τέτοιο σπίτι. Τα ποσά μπορεί να αγγίξουν ακόμα και τα 2 εκατ. ευρώ. Και παρά την κρίση, υπάρχουν άνθρωποι που είναι έτοιμοι να τα δώσουν επιτόπου. Και σε βαλίτσα. Τότε, το μόνο πρόβλημα του μεσίτη είναι να απαντήσουν γρήγορα στο κινητό τους οι διερμηνείς με τους οποίους συνεργάζεται...»

* εφημ. "Ελευθεροτυπία" 31.10.2009 - Ερευνα: ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ kkyr@enet.gr

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΤΟ ΠΛΙΑΤΣΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ - ANAΡΩΤΙΟΜΑΣΤΕ ΣΕ ΑΥΤΗ ΧΩΡΑ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΥΠΑΡΧΕΙ;

ΑΝΑΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ για την «ΑΤΕΛΗΖΙΝΓΚ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΑΣΑ. ΓΙΑΤΙ ΟΤΙ ΛΕΜΕ ΙΣΧΥΕΙ ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΚΑΡΕΚΛΑ